BLUE ZONES IN ZUIDOOST FRIESLAND

 Inleiding

Op vijf plekken in de wereld leven mensen langer en gezonder dan ergens anders op de wereld. Deze plekken worden Blue Zones genoemd. Mensen die in één van deze plaatsen wonen, worden -in goede gezondheid, zonder medicijnen of invaliditeit- gemiddeld 90 of zelfs 100 jaar. De Blue Zones hebben negen gemeenschappelijke kenmerken. Dat zijn:

  1. Beweeg natuurlijk: geen sportschool, maar leven in een omgeving die stimuleert om te bewegen zonder er bij na te denken;
  2. Ken je doel: weet waarvoor je ’s ochtends wakker wilt worden. Het hebben van een doel kan zeven jaar extra levensverwachting opleveren;
  3. Zo min mogelijk stress: neem dagelijks tijd voor ontspanning;
  4. De 80%-regel: verlaag je calorie-inname met 20%;
  5. Plantaardig voedsel: zelf verbouwen, vooral bonen horen bij de dagelijkse voeding van de meeste honderdjarigen;
  6. Wijn: drink regelmatig, met mate en tijdens het eten of gezellig samenzijn met vrienden;
  7. Gelijkgestemden: behoren tot een groep waarmee regelmatig wordt samengekomen heeft een positieve invloed op de gezondheid;
  8. Familie: stel familie en geliefden op de eerste plaats;
  9. Vriendenkring: goede vriendenkring en voldoende sociale contacten.

 Blue zone als initiatief in het kader van de Regiodeal ZO Friesland

Een aantal dorpen in Zuidoost Friesland gaan de komende drie jaar aan de slag met de Blue zone principes. Door vanuit het dorp initiatieven op te zetten die passen binnen deze filosofie. De dorpen krijgen allemaal een werkbudget om te investeren in nieuwe initiatieven. De dorpen maken een eigen plan hoe zij het blue zone principe gaan opzetten in hun dorp. Op basis van dit plan krijgen zij de beschikbaarheid over het werkbudget.

Per jaar wordt er een werkplan gemaakt waaraan het benodigde budget wordt gekoppeld. Dit gebeurt in samenspraak met de contactpersoon vanuit de gemeente. De dorpen zijn geselecteerd door de gemeenten Weststellingwerf, Heerenveen, Smallingerland en Ooststellingwerf.

 Samenwerkingspartners

In het project Blue zone is het Healthy Ageing Netwerk Noord Nederland (HANNN) een belangrijke samenwerkingspartner voor de ontwikkeling van het Blue zone concept in deze dorpen [1] Daarnaast is de provincie een belangrijke samenwerkingspartner. De provincie Friesland heeft in het bestuursakkoord 2019- 2023 het volgende gezegd over Blue Zone:

 “Ontmoeting en gezondheid zijn cruciaal voor leefbaarheid. Hoewel Friezen de leefbaarheid van hun omgeving hoog waarderen zijn er knelpunten. Veel kinderen doen niet aan sport. De helft van de volwassenen is te zwaar. Eveneens de helft heeft chronische aandoeningen en de vraag naar huisartsenzorg is de afgelopen jaren met ruim 20% gestegen. Ten slotte bestaat op het platteland ontevredenheid over de kwaliteit van sociale contacten.

Wij willen met Fryslân de mogelijkheden verkennen of elementen uit de ‘Blue zone’ aanpak passen bij Fryslân en kunnen helpen om de genoemde knelpunten te verminderen. Een Blue Zone is een gebied waar mensen bovengemiddeld gezond en vitaal oud worden, onder meer door onderlinge verbondenheid. Onze rol daarbij zien we als partijen bij elkaar brengen en verbinden of een campagne meefinancieren.”  

 Door in te zetten op positieve gezondheid in combinatie met Blue Zone kunnen we de inwoners in de regio Zuidoost sterker maken als het gaat om het regie nemen over hun eigen leven en hun gezondheid.

 Hoe worden de ontwikkelingen in de dorpen gemonitord?

De deelnemende dorpen maken bij de start van het project een plan hoe zij het Blue zone concept gaan implementeren in hun dorp. Per jaar wordt er een uitvoeringsagenda opgesteld waaraan een begroting gekoppeld wordt. Deze wordt aan het einde van elk jaar geëvalueerd. Deze evaluatie is de monitor.

Hoe wordt de kennis gedeeld?

Naast het monitoren van de resultaten is het van belang dat de kennis wordt gedeeld. De deelnemende dorpen gaan allemaal aan de slag met eenzelfde principe. Welke ervaringen doen ze op, wat kunnen de dorpen van elkaar leren. Het delen van de kennis en ervaringen kan op verschillende manieren, zoals:

  • Sessies om kennis te delen en elkaar te ontmoeten;
  • Reis langs de dorpen om initiatieven te bezoeken, ook voor dorpen die geïnteresseerd zijn in de ontwikkelingen;
  • Digitale uitgave of digitaal platform om resultaten en ervaringen te delen.

[1] https://www.hannn.eu/nieuws/bloeizones-in-fryslan-2